Rijden met een vrachtwagen lijkt op autorijden in het groot, maar dat klopt niet. Een vrachtwagen remt langzamer, neemt bochten ruim en heeft hoeken waar de chauffeur niemand ziet. Sinds de zomer van 2026 komt daar een nieuw gegeven bij: wie gaat rijden met een vrachtwagen op de Nederlandse snelweg, betaalt per kilometer. Dit artikel beschrijft hoe rijden met een vrachtwagen in de praktijk gaat, wat er dit jaar veranderde en wat je nodig hebt om er zelf mee te beginnen.
Het verschil tussen rijden met een vrachtwagen of auto
Rijden met een vrachtwagen begint met gewicht. Een beladen combinatie zet je niet even stil, dus je kijkt ver vooruit en rijdt zo rustig mogelijk. De chauffeur zit hoog en ziet veel van de weg, maar slecht wat er vlak naast of achter de cabine gebeurt. Daarom zijn dodehoekspiegels of camera’s in Nederland al sinds 2003 verplicht voor vrachtauto’s, zo schrijft kennisinstituut SWOV.
Ook de ruimte werkt anders. Bij rijden met een vrachtwagen draait de achterkant van het voertuig mee door de bocht. Chauffeurs nemen krappe bochten daarom ruim en passen hun snelheid aan. Anders halen ze de bocht niet of lopen ze het risico dat de wagen kantelt. Staat er een auto of fietser net naast de vrachtwagen, dan is die ruimte weg.
Veel automobilisten denken dat wie een auto kan besturen ook kan rijden met een vrachtwagen. Voor rijden met een vrachtwagen is echter een eigen rijbewijs nodig.
De vrachtwagenheffing
Op 1 juli 2026 ging in Nederland de vrachtwagenheffing van start. Houders van vrachtwagens betalen sindsdien per gereden kilometer op de snelwegen en andere aangewezen wegen. Tegelijk daalde de wegenbelasting voor vrachtwagens. Het Eurovignet voor Nederland is vervallen. Voor de chauffeur betekent dit dat rijden met een vrachtwagen op de snelweg een vaste plek in de kostencalculatie heeft gekregen en dat een omweg geld kost. Wie vaak rijdt met een vrachtwagen over lange afstanden, merkt dat het eerst.
Voor het najaar geldt een tijdelijke korting. Van 1 september tot en met 31 december 2026 liggen de tarieven 22,3 procent lager dan in de wet staat. Per 1 januari 2027 komen de gewone tarieven terug. Vervoerders die nu offertes maken voor volgend jaar, rekenen daar dus beter niet op door.
De controle loopt via camera’s langs de snelweg. Die scannen de kentekens van vrachtwagens van 3.500 kilo en zwaarder en kijken of er een tolkastje in de cabine zit dat de kilometers registreert. Wie het kastje mist, krijgt een boete. Meer over de heffing en de bijbehorende maatregelen staat bij de Kamer van Koophandel.
Zero-emissiezones en elektrisch rijden
Naast het tolkastje verandert er iets aan de motor. In 29 gemeenten geldt een zero-emissiezone, waar op termijn alleen nog bestel- en vrachtwagens zonder uitstoot mogen komen. Elektrische vrachtwagens betalen bovendien minder vrachtwagenheffing dan diesels, en tot een maximummassa van 4.250 kilo betalen ze er niets.
Chauffeurs merken dat bij het rijden met een vrachtwagen die op accu loopt. De wagen trekt stil op, maar de actieradius bepaalt de planning. Een houthandel uit Zoetermeer schafte een volledig elektrische Volvo aan voor leveringen in de regio en liet alleen de zware prefab elementen door een externe partij met kraan brengen. Laden blijft een aandachtspunt, want in sommige regio’s zorgt netcongestie voor problemen. Opleiders spelen daarop in: Jobtrans introduceerde een zero-emissietraject waarin chauffeurs leren rijden met een e-truck.
Een werkdag achter het stuur
Een dag rijden met een vrachtwagen begint vaak vroeg. In vacatures zie je starttijden van zeven uur tot half vijf ’s ochtends. Daarna volgt een route met laden en lossen, soms op de snelweg en soms in een krappe straat waar de wagen maar net tussen past. Dat maakt rijden met een vrachtwagen afwisselender dan veel mensen denken.
De tachograaf houdt bij hoe lang je rijdt en rust. Na ongeveer vier en een half uur rijden volgt een pauze van minstens drie kwartier en per dag mag je maar een beperkt aantal uren achter het stuur zitten. Wie die regels negeert, riskeert een boete voor zichzelf en voor de werkgever. Rijden met een vrachtwagen is daardoor ook plannen: waar kan ik parkeren, hoe laat is mijn lossing en hoeveel uren heb ik nog.
Wie gaat rijden met een vrachtwagen, zit veel uren alleen in de cabine. Dat is prettig als je graag zelfstandig je dag indeelt.
Veilig rijden met een vrachtwagen
Rijden met een vrachtwagen brengt veel verantwoordelijkheid mee, en het nieuws van 2026 liet zien wat er gebeurt als een chauffeur die niet neemt. In september hield de politie in Leerdam een vrachtwagenchauffeur aan wegens rijden onder invloed en nam het rijbewijs in. Eind oktober blokkeerde een vrachtwagen een spoorwegovergang bij Raalte, tot een oplettende machinist remde. Bij Raalte liep het goed af. Voor wie rijdt met een vrachtwagen blijft elke rit een rit waarin je alert moet zijn.
Als andere weggebruiker kun je veel doen. Houd afstand achter een vrachtwagen, want de remweg is lang. Haal in als er ruim zicht is en ga niet vlak voor een vrachtwagen weer terug naar rechts. Sta je als fietser bij een kruispunt naast een vrachtwagen die kan afslaan, ga dan niet rechts naast de cabine staan. Zie je de spiegels van de chauffeur niet, dan ziet hij jou meestal ook niet.
Zelf rijden met een vrachtwagen
Voor rijden met een vrachtwagen heb je een rijbewijs C nodig. Wil je een aanhanger of oplegger trekken, dan komt daar het rijbewijs CE bij. Beroepsmatig rijden vraagt daarnaast om Code 95, het bewijs van vakbekwaamheid. De minimumleeftijd is 18 jaar, en een medische keuring hoort bij de aanvraag.
Wie dit serieus wil aanpakken, kan het C rijbewijs halen bij een rijopleider die dit traject aanbiedt. Heb je het C-bewijs eenmaal, dan is de stap naar CE kort.
Op Europees niveau is afgesproken dat lidstaten het begeleid rijden met een vrachtwagen vanaf 17 jaar mogen toestaan. Landen kiezen zelf of ze dat doen, dus kijk bij het CBR of de RDW wat er nu in Nederland geldt voordat je plannen maakt.
Sommige werkgevers regelen de opleiding zelf. Randstad Transport biedt een opleiding waarbij je het rijbewijs BE en C met Code 95 haalt en minimaal een jaar baangarantie krijgt.
